Mountain biker racing at full speed past spectators

VO₂max-gids voor fietsen

Waarom intervallen in zone 5 je VO₂max op de fiets verhogen, hoe je inspanning en rust opbouwt, plus kant-en-klare COROS-workouts voor elk niveau.

Elke renner heeft een plafond voor hoeveel zuurstof het lichaam kan opnemen en gebruiken tijdens zware inspanningen. Je aerobe basis en drempel trainen is enorm belangrijk, maar uiteindelijk wordt dat plafond zelf wat tussen jou en de top van de vermogenscurve staat. Dat plafond is je VO₂max, en het wordt anders getraind dan alles wat eronder ligt.


Wat VO₂max eigenlijk meet

VO₂max is de maximale snelheid waarmee het lichaam zuurstof kan opnemen en gebruiken tijdens intensieve inspanning. Het wordt bepaald door drie fysiologische systemen die samenwerken:

  • Hartminuutvolume: De hoeveelheid bloed die het hart per minuut rondpompt. Bloed vervoert zuurstof van de longen naar de spieren, dus hoe meer bloed je rondpompt, hoe meer zuurstof je transporteert.
  • Haarvaten: Kleine bloedvaten waar zuurstof het bloed verlaat en de spieren binnengaat. Meer haarvaten betekent meer plekken waar zuurstof die sprong kan maken. Daarnaast kunnen spieren efficiënter worden in het onttrekken van zuurstof aan het bloed.
  • Mitochondriën: De energiecentrales in je spiercellen die zuurstof omzetten in energie. Hoe meer mitochondriën je hebt, hoe meer zuurstof je in energie kunt omzetten, en als deze centrales efficiënter worden, stijgt ook de energieproductie.

Alle aerobe training draagt bij aan je VO₂max. Basis- en drempeltraining brengen de meeste renners al een heel eind. Ze leveren de grootste en duurzaamste winst op, en daarom staan ze in bijna elk trainingsschema vooraan. Toch vragen die trainingen nooit echt van je lichaam om het zuurstoftransport tot het uiterste te benutten. VO₂max-trainingen spenderen tijd precies op de grens, waar de zuurstoftoevoer de vraag van de spieren net niet bijhoudt. Voor een renner met een stevige aerobe basis is dit vaak de minst benutte knop die nog overblijft.


De juiste intensiteit vinden

Mountainbiker in een wedstrijd met tijd in vermogenszones van COROS

Vrijwel elke inspanning die zwaar genoeg is, duwt het aerobe systeem richting zijn plafond; sprint hard genoeg en de zuurstofvraag overtreft het aanbod bijna meteen. Maar het systeem een paar seconden maximaal belasten is niet hetzelfde als het trainen. Het doel is daar te blijven en dat tekort lang genoeg vol te houden zodat de aanpassing kan plaatsvinden. Elke seconde dat je meer zuurstof nodig hebt, geeft je lichaam een sterker signaal om een hogere VO₂max op te bouwen.

De balans kan nauw luisteren. Ga je te hard, dan stort de inspanning in voordat ze veel heeft opgeleverd. Een all-out inspanning boven 140% van je FTP verbrandt de anaerobe energie al voordat de zuurstofopname volledig op gang is gekomen. Na een minuut of minder is het voorbij, wat te kort is op de intensiteit die de VO₂max-aanpassing echt aanjaagt. Ga je te rustig, dan wordt het tekort nooit groot genoeg om verschil te maken. Fietsen op 100% van je FTP houd je lang vol, maar het drijft de zuurstofvraag niet hoog genoeg op om de gewenste reactie uit te lokken.

De ideale VO₂max-intensiteit is zwaar genoeg om een zuurstoftekort te creëren, maar houdbaar genoeg om dat tekort minuten in plaats van seconden vol te houden. In het vermogenszonemodel van COROS is dat zone 5 – Anaerobic Endurance, meestal op 106–120% van je FTP. Laat je niet misleiden door het woord “anaeroob”. Het aerobe systeem zit niet stil – het draait op volle toeren en heeft anaerobe ondersteuning nodig om aan de vraag te voldoen.


VO₂max-trainingen die echt werken

Een bruikbare VO₂max-opbouw voor de meeste renners is 4–6 intervallen van 3 minuten in zone 5, met telkens 3 minuten rustig doortrappen ertussen, een- of tweemaal per week. Beginners starten best met minder herhalingen en langere rustperiodes, terwijl ervaren renners herhalingen kunnen toevoegen of de rust kunnen inkorten om de totale tijd in de zone te verhogen.

De COROS-trainingsbibliotheek heeft kant-en-klare workouts voor elk niveau:

Elke workout wordt afgestemd op je huidige conditie en kan direct naar een COROS-horloge of COROS DURA worden gestuurd. Omdat je FTP automatisch wordt bijgewerkt naarmate je fitter wordt, kalibreert het doel voor zone 5 zich in de loop van een trainingsblok vanzelf, zodat de workout bij je niveau blijft passen.

Cole Paton op een mountainbiketrail in Leadville

Met een COROS DURA en een vermogensmeter haal je het giswerk uit het doseren van deze intervallen. Het toestel toont je live vermogen ten opzichte van de doelzone, wat de twee meest voorkomende fouten voorkomt: te hard starten in het eerste interval en ontploffen, of te voorzichtig rijden omdat de inspanning houdbaar aanvoelt terwijl ze zwaar zou moeten aanvoelen.

COROS-tip: Ervaren inspanning en ademhaling zijn vaak betere realtime gidsen dan alleen het getal, vooral op dagen met hitte, slechte nachtrust of opgebouwde vermoeidheid. Een interval in zone 5 moet je bij de tweede of derde herhaling al flink laten zwoegen, en de rust moet genoeg zijn om de volgende net zo hard te kunnen rijden.

Probeer je vermogen binnen de training zo constant mogelijk te houden. Een training die te sterk begint, kan tegen de vierde herhaling terugzakken naar zone 3 en zo de beoogde prikkel missen. Ook rust is belangrijk: met te weinig herstel trekt vermoeidheid elke herhaling verder weg van de doelzone.


Resultaat zien

Het duidelijkste teken dat dit werk loont, zie je vaak in momenten die nooit in een vermogensbestand terechtkomen: een wiel kunnen houden tijdens een versnelling in de koers, of een aanval kunnen beantwoorden die vroeger betekende dat je moest lossen. Maar meestal zie je het ook ergens meetbaar terug: je drempelvermogen dat langzaam omhoogkruipt. Hoewel de trainingen draaien om een intensiteit boven je drempel, tilt een hoger VO₂max-plafond doorgaans alles eronder mee omhoog.